વિસામો

એક પળ માણવા નો પ્રયાસ

શ્રી રમણવચનામૃત – સં. તરલા દેસાઈ

શ્રી રમણવચનામૃત – સં. તરલા દેસાઈ

[ શ્રી રમણ મહર્ષિના ‘શ્રી રમણવચનામૃત’ પુસ્તકમાંથી સાભાર.]

[1] મનની પ્રકૃતિ છે ભટકવાની. તમે મન નથી. એ ઉદ્દભવે છે – નષ્ટ થાય છે (અર્થાત) એ નશ્વર છે. જ્યારે તમે સનાતન છો, તમે આત્મા સિવાય બીજું કંઈ નથી એટલે મનની ચિંતા ન કરો. એનું મૂળ શોધો. એ આત્મા પર કશો પ્રભાવ પાડ્યા વગર જ અદશ્ય થઈ જશે.

[2] તમે આગગાડીમાં બેઠા પછી ભાર તમારા માથા પર શું કરવા મૂકી રાખો છો ? આગગાડી તમને – તમારા બોજાને લઈ જાય છે પછી એ બોજો તમારા માથા પર હોય કે નીચે મૂકેલો હોય ! તો વૃથા પરિશ્રમ શાને ? – આ જ વાત મનુષ્યે પોતાના કર્તૃત્વ માટે સમજી લેવાની જરૂર છે.

[3] દરેક જણ પોતાના આત્માની શાશ્વતતા માટે સભાન હોય છે. એ ઘણાંને મરતાં જુએ છે. છતાં પોતાને શાશ્વત માને છે, કેમકે એ સત્ય છે અને અનભિજ્ઞપણે ‘શાશ્વત સત્ય’ એનામાં સ્વયંપ્રકાશિત થાય છે.

[4] સુખ કે દુ:ખ પાછલાં કર્મોને કારણે હોય છે. આ જન્મનાં કર્મોને કારણે નહિ. એટલે મનુષ્યે એનાથી પ્રભાવિત થયા વિના તે સહી લેવાં જોઈએ.

[5] ભૌતિક સુખ-સગવડો પરત્વે અનાસક્તિ અને એમાંથી મુક્ત થવાની ઝંખના એ જ વૈરાગ્ય.

[6] સહન કરવાનું જ જો સ્વાભાવિક હોત તો સુખની ઈચ્છા મનુષ્યમાં જાગ્રત જ કેમ થાત ? સુખની ઈચ્છા ઉદ્દભવે છે, કારણ કે સુખી થવું સ્વાભાવિક છે, બીજું બધું અસ્વાભાવિક છે.

[7] સીમિત – મર્યાદિત જાણકારીથી પણ આપણે ઘણું સહન કરવું પડે છે તો પછી વધારે જ્ઞાનનો બોજો જાત પર નાખી વધારે પીડાવાની કોઈ જરૂર ?

[8] ખોટી ચર્ચાવિચારણા કે વ્યર્થ વાદવિવાદથી માણસ મૂળભૂત ધ્યેયને ભૂલી બાહ્ય વિષયો કે બહિરંગ વૃત્તિ-પ્રવૃત્તિમાં જ રસ લેતો, અટવાતો થઈ જાય છે. જેથી જીવનધ્યેયની સિદ્ધિ થઈ શકતી નથી.

[9] કોઈને એમ લાગે કે પોતે પૂજાપાઠ કરતાં ઘણો આગળ નીકળી ગયો છે તોપણ અન્યને માટે તેણે એ ક્રિયાઓ કરવી જેથી એનાં સંતાનો કે આશ્રિતો માટે એ ઉદાહરણરૂપ બને.

[10] નિયમ રાખવો એ પણ ઉપયોગી છે, પણ નિયમ માત્ર સાધનરૂપે જ હોવો જોઈએ. નિયમોની અધિકતા એટલી બધી ન થવી જોઈએ કે જેથી મૂળ ધ્યેય આત્માનુસંધાન ગેબ થઈ જાય.

[11] જ્યાં સુધી ભક્ત ઈશ્વર પાસે આ કે તે માગ્યા કરે ત્યાં સુધી સમર્પણ સંપૂર્ણ ગણી શકાય નહિ. પ્રાર્થવું એટલે મુક્તિની પણ આકાંક્ષા રાખ્યા વિના ઈશ્વરને કેવળ ચાહવા માટે જ ચાહવો.

[12] આપણી પ્રાર્થના નિ:સ્વાર્થભાવે થવી જોઈએ. પોતાની સૃષ્ટિને કેવી રીતે ચલાવવી તેનું જ્ઞાન આપણા કરતાં ઈશ્વર પાસે ઘણું વધારે છે. એ સંબંધી એને આપણાં સૂચનોની આવશ્યકતા નથી રહેતી. તમારી પોતાની ચેતનાને પરિપૂર્ણ કરવાની કોશિશ કરો.

[13] સમય જતાં મંત્ર-જપ તમને મંત્રમય બનાવી દે છે. તમે જેનું નામ રટો છો તે થઈ જાઓ છો.

[14] સાધના ત્યાં સુધી સતત – અનવરત રાખો જ્યાં સુધી આનંદ અને ભય ઓગળી ન જાય, બધાં દ્વન્દ્વો શમી ન જાય. જે કંઈ બને એ અનુભવો, પણ ત્યાં સ્થગિત ન થઈ જાઓ.

[15] ભગવાન સદાકાળ તમારી જોડે જ, તમારા અંતરમાં છે. તમારી અંદરનો આત્મા જ ભગવાન છે. એનો સાક્ષાત્કાર કરવા માટે નોકરીનું રાજીનામું આપવાની કે ઘરનો ત્યાગ કરવાની શી જરૂર ?

[16] ગુરુ અંદર તેમજ બહાર પણ છે એટલે તે એવા સંજોગો ઊભા કરે છે કે જેથી તમે અંતર્મુખ થાઓ. સાથોસાથ અંદરના પ્રદેશની એવી તૈયારી કરે છે કે જેથી તમે હૃદયકેન્દ્ર તરફ ખેંચાઈ જાવ. આ પ્રમાણે તે બહારથી ધક્કો મારે છે અને અંદરથી ખેંચે છે. જેથી તમે હૃદયકેન્દ્ર પર દઢ થઈ જાઓ.

[17] સૂર્ય ભલે રોજ પ્રકાશતો હોય, પણ જેમ એને નિહાળવા એની તરફ નજર કરવી પડે તેમ કૃપા તો સતત હોય છે જ. એને પામવા પાત્રતા સિદ્ધ કરવી પડે.

[18] સંત કે મહાત્મા મૌન દ્વારા કાર્ય સાધે છે. બોલવાથી તેમની શક્તિ ક્ષીણ થાય છે, જ્યારે એમના મૌનમાં અપ્રતિમ સામર્થ્ય હોય છે. તેમનું મૌન તેમની વાણી કરતાં હંમેશાં વધારે પ્રભાવક રહેવાનું. તેથી તેમની માનસિક સંગત શ્રેષ્ઠ છે.

[19] આધ્યાત્મિક વસ્તુસ્થિતિઓ બુદ્ધિગમ્ય નથી હોતી, પણ દ્રૌપદીનાં ચીર અનંત થઈ શક્યાં એ ચમત્કાર દ્રૌપદીના સર્વસમર્પણ-સંપૂર્ણ શરણાગતિ પછીનો ચમત્કાર હતો. એટલે રહસ્ય ચમત્કારમાં નહિ, શરણાગતિમાં રહેલું છે.

[20] બાહ્ય પ્રવૃત્તિઓ મનના બળને હરી લે છે એટલે એમને અટકમાં લઈ, પોતાનામાં જ નિયંત્રિત કરવાથી એની શક્તિ સંચિત થાય છે અને એક જ વિચારને સમર્પિત સ્થિર સંકલ્પ પણ છેવટે અદશ્ય થઈ ‘શુદ્ધ ચેતના’ રહેવા પામે છે.

[21] સતત નામસ્મરણ દ્વારા એકાગ્રતા અને કૉલેજનો અભ્યાસ (કોઈ પણ પ્રવૃત્તિ) બંને એકબીજાનાં વિરોધી નથી. બંને એકસાથે કરી શકાય છે. જેવી રીતે ચાલતી વખતે આપણે આપણા ડાબાજમણા પગ પર ધ્યાન આપવું પડતું નથી એવી રીતે એકાગ્રતાને કાયમ રાખીને દુનિયાનાં અન્ય કાર્યો સહજ રીતે કરી શકાય છે.

[22] ધ્યાન દરમિયાન બધી જાતના વિચારો ઊભરાય એ બરાબર છે, કારણ કે જે તમારી અંદર છુપાયેલું છે તે બહાર આવે છે. તે બહાર આવે નહિ ત્યાં સુધી તેનો નાશ કેમ કરી શકાય ?

[23] તમે તમારી આનંદમય દશાથી અજાણ છો. તમારું અજ્ઞાન પરમાનંદરૂપી શુદ્ધ આત્મા ઉપર આવરણ ઊભું કરે છે. એ અજ્ઞાનરૂપી પડદાનો નાશ કરવાના પ્રયાસો કરવા જોઈએ.

[24] ઈશ્વરની કૃપા વિના કેવળ બુદ્ધિથી આપણે આત્મસાક્ષાત્કાર કરી શકીએ નહિ અને એ કૃપા પણ એની મેળે નથી મળતી. મનુષ્ય પોતાના આ અને આગલા જન્મોના પ્રયત્નોથી એ પ્રાપ્ત કરવા અધિકારી બને છે.

[25] કેવળ એટલું સમજી લો, જાણી લો કે ‘ઈશ્વર’ એક એવું અસ્તિત્વ છે, જે બધાં રૂપોમાં છે, પણ તે સ્વયં આ કે તે રૂપ નથી. તે અનેકમાં એક રૂપે છે અને સર્વ આકારોમાં નિરાકાર રૂપે છે.

Advertisements

નવેમ્બર 24, 2009 Posted by | સાહિત્ય | 2 ટિપ્પણીઓ

Lazy Brahmin and seven fairies

Lazy Brahmin and seven fairies
He was so hungry that he wanted to eat all the seven in one sitting…

——————————————————————————–

Long, long ago, there lived a poor Brahmin. He was a very lazy man and never liked to work hard. How could he and his family survive? There were hard always quarrels between the Brahmin and his wife. One evening, after a serious quarrel, the Brahmin decided to leave the house and go to some other place to try his luck. The next morning, his wife made some snacks for him to eat on his way. She also packed seven rotis in a cloth and gave it to the Brahmin.

The Brahmin took the snacks with him and left the house. In the afternoon, he sat under a tree to rest for some time. He was very hungry. So, he untied the cloth in which his wife had put the rotis. Looking at the rotis, he said, “I am so hungry that I will eat all the seven in one sitting.”

Now it so happened three lived seven fairies that tree. They were frightened on hearing the words of the Brahmin. They thought that the Brahmin wanted to eat them. They immediately came down and fell at his feet and said, “O kind Brahmin! Please do not eat us. If you spare us, we will give you a magic goat. Whenever this goat opens her mouth to graze, gold coins drop out from it.”

The Brahmin realized that the fairies had misunderstood his words. However, the promised the fairies that he would not eat them up. The fairies also kept their word and gave him the magic goat. The Brahmin took the goat and left for his home. The fairies then disappeared.

On his way home, the Brahmin came to the village where his friend lived. It was growing dark, so he decided to put up at his friend’s house for that night. The friend welcomed him warmly. They had dinner together. The Brahmin told him everything about the fairies and the magic goat. Tired, the Brahmin then went to sleep.

When the Brahmin was fast asleep, his friend got up and crept out the house. He went to the goat and gave her some grass to eat. As soon as the goat opened her mouth to eat the grass, gold coins dropped out from her mouth. The Brahmin’s friend collected all the gold coins and hid them safely in a box. But suddenly he had an idea! Why not steal the goat? The friend wanted to own the magic goat, so he replaced her with an ordinary one.

The next morning, the Brahmin woke up and proceeded on his journey home. When he reached his house, he told his wife about the magic goat. She was thrilled to hear his story. The Brahmin brought some grass and put it before the goat to eat. The goat opened her mouth to eat the grass, but alas! Not a single gold coin dropped out from her mouth. The Brahmin’s wife was furious and said, “what a foolish man you are! Those fairies have cheated you.”

The Brahmin was shocked and disappointed. The next morning, the Brahmin went back to the forest and stood under the same tree. He said, “O fairies! You have cheated me. The goat does not give any gold coins. You have not kept your word. I will now eat all of you.”

The fairies said, “O Brahmin! We have not cheated you. We do not know why the goat did not give you any gold coins. But this time, we are giving you a magic pan. This pan will prepare the dishes of your choice and lay them before you in a matter of minutes. Call out the name of the dish you desire and then look into the pan. You will get that dish prepared in a flash.”

The Brahmin took the magic pan and left for his house. It was growing dark and once again he reached his friend’s village. This time too, he decided to stay with him. The friend welcome the Brahmin and they had dinner together. While they were taking, the Brahmin told him about the magic pan. After dinner, the tired Brahmin went to bed and soon, was fast asleep. His friend now wanted to have the magic pan. He got up at night and put an ordinary pan in place of the magic one.

The next day, the Brahmin took the pan and returned home. He told his wife about the magic pan. She was happy to see it and asked the Brahmin to demonstrate its power. The Brahmin did exactly as he was told by the fairies, but it was all in vain. He did not get anything from the pan.

This time, his wife was very angry and said, “once again, those fairies have cheated you. Go back to them. I warn you do not spare them this time.”

Once again, the Brahmin went to the fairies and shouted, “hey, you fairies! You have cheated me once again. Now I will not spare you.”

The fairies said “O Brahmin! Please calm down. Believe us, we have not cheated you. But we feel that somebody you met on your way has cheated you.” The Brahmin told the fairies about all the place where he had stayed and all the people he had met on his way home. The fairies understood everything and said, “your friend is the one who has cheated you. He replace our magic thing with ordinary once. But this time we are giving you a magic rope and a magic stick. Take them and go to your friend’s house.”

The Brahmin put the magic rope and the magic stick in his bag and went to his friend’s house. He was welcomed by his friend and they had dinner together. The Brahmin did not tell him anything about the magic things, but went to sleep quietly.

When the Brahmin was fast asleep, his friend got up and started searching his bag. But what a shock! The magic rope and the magic stick came out of the bag. The friend was tied by the rope and the stick started hitting him hard on his back. The friend screamed for help and requested the Brahmin to save his life. The Brahmin did not say a word but enjoyed the scene. The magic stick beat the Brahmin’s friend black and blue.

At lest, his friend confessed that he had stolen the magic goat and the magic pan and promised to return them. The Brahmin asked the stick to stop hitting and ordered the rope to untie him. The friend returned the magic goat and the magic pan to the Brahmin.

The Brahmin came back home with all the magic things. The magic goat and the magic pan made his life very easy and comfortable.

The Brahmin and his wife lived happily ever after. They never had to use the magic rope and the magic stick.

નવેમ્બર 21, 2009 Posted by | અંગ્રેજી વાર્તા | 1 ટીકા

બાના આશીર્વાદ – ફાધર વાલેસ

બાના આશીર્વાદ – ફાધર વાલેસ

હું વિમાનમાં બેઠો. જાતજાતના લોકો અંદર જતા હતા એમની સાથે હું અંદર જઈને બેઠો. બારી પાસેની બેઠક મેં પસંદ કરી ને એ પણ ડાબી બાજુની. મેં ધ્યાનથી જોયું હતું કે વિમાનની ડાબી બાજુ વિમાનમથકના મકાન સામે હતી, અને તેથી વિમાનમથકનું ધાબું ત્યાંથી જોઈ શકાશે. એટલા માટે મેં એ બાજુ પસંદ કરી અને બારી પાસે જઈને બેઠો. ત્યાંથી મેં વિમાનમથકના ધાબા તરફ જોયું. એમાં એક નાજુક વૃદ્ધ સ્ત્રી ઊભી હતી. એ મારાં બા હતાં. ત્યાંથી એ મને જોઈ શકતાં નહોતાં. વિમાનની અંદર શું છે એ બહારથી દેખાતું નથી. જોકે અંદરથી બહાર બરાબર જોઈ શકાય. એણે મને થોડીક મિનિટ પહેલાં હું નિસરણી ચડીને એક પળ ઊભો રહ્યો હતો ને જરા પાછળ વળ્યો હતો ત્યારે જોયો હતો. હવે હું એમને અંદરથી જોતો હતો, પણ એ મને જોતાં નહોતાં, તો પણ હું અંદર બેઠો છું અને એને જોઈ રહ્યો છું એ શ્રદ્ધાથી તે વિદાયમાં હાથ હલાવતાં રહ્યાં ને હું એની તરફ જોઈ રહ્યો.

વિમાનમાં ઉતારુઓ ગોઠવાઈ જતા હતા. સૂચનાઓ અપાતી હતી. દૈનિકો, માસિકો વહેંચાતાં હતાં, મૃદુ સંગીત વાગતું હતું, પણ મારું ધ્યાન એમાં નહોતું. મારું આખું ધ્યાન વિમાનમથકના ધાબા ઉપર ઊભી રહેલી ને મારી તરફ જોતી ને હાથ હલાવતી એ પ્રેમની મૂર્તિમાં હતું. વિમાનને ઊડતાં વાર લાગી. અંદર આવ્યા ત્યારથી લગભગ વીસ મિનિટ લાગી. ઉતારુઓ ગોઠવાય, ગણાય, કોઈ વધારાનું નથી એની ખાતરી થાય, એન્જિનની તપાસ થાય, નિસરણી ખેંચાય ને વિમાનનાં બારણાં બંધ થાય. એ વીસ મિનિટ મને વસમી લાગી. હું બાને જોતો હતો, એમનો એ ઉત્સુક ચહેરો જોતો હતો, વિદાયમાં ઊંચો કરેલો એમનો હાથ જોતો હતો; પણ એનો જવાબ હું આપી ન શક્તો. મેં વિમાનમાં બેઠાં બેઠાં હાથ તો ઊંચો કર્યો, પણ તે એ જોઈ ન શકે એ નિરાશાથી એ પાછો ખેંચ્યો. મારો છેલ્લો પ્રેમનો સંદેશ હું એને પહોંચાડી ન શકું એ કેવું દુર્ભાગ્ય !

એટલામાં વિમાન ઊડવા તૈયાર થયું. એન્જિનના રુદ્ર અવાજ સાથે એ દોડ્યું, પૂરા જોર સાથે ને જાણે મરણિયો હુમલો કરીને એ લાંબી સપાટ વજ્રપટ્ટી ઉપર દોડ્યું. મને થયું : હા, એ ભયંકર જોર સિવાય એ અમને અહીંથી ક્યાં લઈ જઈ શકવાનું હતું ! દિલનું બંધન તોડવા આટલું બધું જોર જોઈએ ને ! છેલ્લે વિમાન ઊડ્યું. એક ચક્કર મારીને ઊંચે ચઢ્યું. હજુ ઊંચેથી, આકાશમાંથી વિમાનમથકનું એ ધાબું દેખાતું હતું. મેં એ તરફ છેલ્લી વખત જોયું, પણ હું કશું જોઈ ન શક્યો. મારી આંખમાં આંસુ ભરાયાં હતાં.

બે મહિના પહેલાં હું યુરોપની યાત્રા કરીને બાની પાસે થોડો સમય રહેવા ગયો હતો. એમની તબિયત સારી નહોતી, છેલ્લો શિયાળો સારો ગયો નહોતો. ડોક્ટરે દવા આપી હતી ને સાથે સાથે સલાહ પણ આપી હતી. જો દૂર ભારતમાં રહેતો દીકરો આવે ને થોડો સમય સાથે રહે તો સ્થિતિ સુધરે : ધર્મ સમજીને હું એમની પડખે હાજર થયો. અને બાના પુણ્ય સાન્નિધ્યમાં એ મંગળ સમય ગાળી શક્યો. સાથે રહેવાનું, સાથે બેસવાનું ને સાથે ધીરેથી ફરવા જવાનું. સાથે મંદિરમાં જવાનું ને પૂજામાં બેસવાનું ને સાથે લાંબી વાતો, દિલની વાતો, જીવનની વાતો કરવાની. એવો સત્સંગ મને કદી મળ્યો નહોતો ! એમાં એ ઘણી વાર ભારત વિશે પૂછે, મારા કામ વિશે પૂછે, મારા વિદ્યાર્થીઓ વિશે પૂછે, ને હું એની ઘણી વાતો કરું ને પ્રસંગો આપું, ને હું ઓળખું એવાં ઘણાં છોકરા-છોકરીઓનો એને પરોક્ષ પરિચય કરાવું, એમના પ્રશ્નો સમજાવું, એમના વિચારો જણાવું. ને એ મમતાથી સાંભળતાં રહે, એ કામ એમનું હોય, એ છોકરાઓ એમના પોતાના દીકરાઓ હોય એ મમતાથી સાંભળતાં રહે.

કોઈ વાર એ મારું કોઈ ગુજરાતી પુસ્તક (દરેકની એક નકલ તો હું એને હમેશાં મોકલું છું.) ધીરેથી હાથમાં લે અને પાનાં ફેરવે. હું એને મજાકમાં પૂછું, ‘શું બરાબર સમજણ પડે છે ?’ ને એ કહે : ‘એક અક્ષર પણ ઉકેલાતો નથી. વિચિત્ર ભાષા લાગે છે, પણ તારું લખાણ છે એ સમજણ મારે માટે પૂરતી છે.’ ને પ્રેમથી પાનાં ઉથલાવતાં રહે. પછી એનું ભાષાંતર કરીને એને બધું સમજાવું એવી વિનંતી કરે. ‘શું હું એકલી, તારી બા થઈને તારાં પુસ્તકોના લાભ વિના રહું ?’ એ મીઠી ફરિયાદ કરે. મારી કસોટી થાય. સંકોચાઈને થોડું જેમ તેમ સમજાવું. ને તે ધન્ય ભાવે એ સાંભળે. ને મને એમ થાય કે હવે આ પુસ્તક બીજા વાંચે કે ન વાંચે એની પરવા નથી. મારું વળતર તો મને પૂરું મળી ચૂક્યું છે….. એ પ્રેમની દવા ચાલી. શાંતિથી. સરળતાથી અને એ ટૂંકા સમય પછી જ્યારે ફરી ડૉક્ટર પાસે જઈને તપાસ કરાવી ને નિદાન માગ્યું ત્યારે ડોક્ટર પોતે માની ન શક્યો કે એ ટૂંકા સમયમાં આટલો સુધારો થયો હોય ! હસીને કહ્યું : ‘એવી અકસીર દવા મારા દવાખાનામાં નથી !’

….ને એ સંતોષ લઈને હું હવે પાછો ફરતો હતો. એક પુણ્ય કામ થયું હતું એની ધન્યતા દિલમાં હતી, ને હવે નવી જવાબદારીથી ને નવી ગંભીરતાથી જૂનું કામ હાથ પર લઈશું એ નિર્ણય પણ મનમાં હતો. વચ્ચે વિદાયનો એ કારમો પ્રસંગ ખરો. પણ બાની આજ્ઞા પણ હતી : ‘મને હવે સારું થયું છે. તારું કામ ચાલુ રાખ. એ યુવાન લોકોની તારાથી બને એટલી સેવા કરતો રહે.’ માટે એ યુવાન લોકોને ફરીથી મળવા અને શિક્ષણને સંવાદને લખાણો દ્વારા એમની બને તેટલી સેવા કરવા હું એ આજ્ઞા લઈને પાછો આવતો હતો.

ઉડ્ડયનના કલાકો કેમ પસાર થયા એનું મને ભાન જ રહ્યું નહીં. હૃદયની વેદના સતત હતી, અને સાથે સાથે હવે પછી વધારે ઉત્સાહથી કામ કરીને એ વેદનાને સાર્થક બનાવવાનો નિશ્ચય પણ મનમાં લેવાતો હતો. ભોગ આપીએ તો એનું ફળ જ લાવવા માટે ને ! એટલામાં વિમાનના કપ્તાનનો અવાજ આવ્યો : મુંબઈ નજીક આવી ગયું છે. થોડીક મિનિટમાં એમાંથી ઊતરીશું. હાશ ! દિલને થયું કે પાછા ઘેર આવ્યા. હા, એક ઘર છોડ્યું હતું, પણ બીજું અહીં રાહ જોઈ બેઠું હતું. ને છેલ્લે એ ઘર આવ્યું. ઉમળકાની સાથે જૂની રૂમમાં દાખલ થયો. એક જ પળમાં આખું વાતાવરણ જાણે મન ઉપર ઠસી ગયું. જાણે બે મહિના પહેલાં નહીં, પણ આગલે દિવસે જ હું નીકળ્યો હોઉં એમ લાગ્યું. ને આનંદથી કામની તૈયારી કરવા બેઠો.

ટેબલ ઉપર કાગળોનો ઢગલો હતો. હું એ તપાસવા લાગ્યો. ટપાલમાં હમણાં આવેલો એક પત્ર હતો. એના ઉપર મારું ધ્યાન ગયું. બાનો પત્ર હતો. મને આશ્ચર્ય થયું. યુરોપથી આવતાં ટપાલને ચારપાંચ દિવસ લાગે, અને હું તો ગઈકાલે જ ત્યાંથી નીકળ્યો હતો, પછી આ કાગળ આટલો જલદી અહીં કેમ પહોંચી શક્યો હશે ? ખોલીને અંદર જોયું. કાગળ તો ચાર દિવસ પહેલાંનો જ હતો. હું હજી બાની પાસે હતો ત્યારે જ લખેલો પત્ર હતો, એમાં ખુલાસો પણ હતો : ‘તું મારી સામે બેઠો છે ને હું તને આ પત્ર લખી રહી છું. ચાર દિવસ પછી તું જવાનો છે. માટે આ કાગળ હું આજે ટપાલમાં નાખીશ જેથી તું ત્યાં પહોંચીશ ત્યારે તરત જ એ તને મળે. ગમશે ને ? આ દિવસોની શી વાત કરું ? ભગવાનનો આભાર માનીએ કે આપણને ભેગાં કર્યાં ને આટલા દિવસ સુધી સાથે રાખ્યાં. એનો પ્રસાદ છે. તારા જવાથી મને હવે કેટલું દુ:ખ થશે એ તો તુંય સમજી શકવાનો નથી, પણ ભગવાનના હાથમાંથી જેમ સુખ લીધું છે તેમ દુ:ખ પણ હવે સ્વીકારીએ, મારી ચિંતા ન કર. તું એ લોકોની વચ્ચે રૂડું કામ કરી રહ્યો છે એ હું જાણું છું. એ યુવાનોની સારી સેવા કરી રહ્યો છે એ ચાલુ રાખજે. બેટા, એ યુવાનો પણ મારા દીકરાઓ છે, એમને માથે પણ મારો આશીર્વાદ છે. એમને ખબર ન હોય, પણ હું એમને માટે રોજ ભગવાનને પ્રાર્થના કરું છું. અને તારા હાથે એ પવિત્ર કામ થાય એ મારા જીવનનો મોટામાં મોટો આનંદ છે. આ દેહનો હવે ભરોસો નહીં, મોહ પણ નહીં. પણ તું એ કામ કરી રહ્યો છે એ આનંદ સાથે હું હજી જીવીશ, અને ભગવાન બોલાવે ત્યારે એ આનંદ સાથે જઈશ. તું હવે ત્યાં પહોંચી ગયો હશે એટલે તરત ફરીથી કામે લાગજે. હા, એ કામ છોડીને તું અહીં મારી સંભાળ લેવા આવ્યો એ માટે મને એક વાર તો તારો આભાર માનવા દે. ભગવાન તારું ભલું કરે, બેટા. તારા કાગળની રાહ જોઉં છું. હવે તો કાગળની જ રાહ જોવાની રહી ને ! જરૂર લખજે.’

એનો જવાબ મેં તરત લખ્યો, પણ બાનો એ પત્ર તો સાચવીને રાખ્યો. અને હું જીવીશ ત્યાં સુધી એ પત્ર મારી પાસે રાખીશ.

નવેમ્બર 21, 2009 Posted by | સાહિત્ય | Leave a comment

The amazing adventures of Hanuman By Rani and Jugnu Singh, Illustrations by Biman Mullick

Once upon a time, long ago, there lived in India a monkey-boy called Hanuman. His father was Vayu, the god of the winds, and his mother was a monkey princess. Although he was only little, Hanuman had magic powers. He was also naughty.

This is the story of some exciting adventures, which began in the beautiful valley of flowers, where one day Hanuman sat with his mother in the warm sunshine. Hanuman looked up into the sky and saw the sun.

“I like the sun”, said the naughty monkey-boy.

“How beautiful it is, so warm, so warm, so golden and so bright. I’d love to hold it and play with it as if it were my very own!”

He reached up, caught hold of the sun and started throwing it up and down as though it were a ball. The sun was not pleased, and began to feel rather ill.

The sun called out to Indra, the god of thunder and lightning, who was riding by on his magic elephant.

“Help! Indra! Look at what this naughty monkey-boy is doing to me! Help!”

Indra was very cross with Hanuman.

The sky grew dark and storm clouds gathered.

“Put the sun back at once”, he said in a mighty voice.

“NO”, said Hanuman, who was not afraid.

In fury Indra shot a bolt of white lightning.

“Zaap!”

It hit the monkey-boy.

Hanuman fell to the ground, where he lay very still. His father Vayu, who was flying over the earth, had a feeling that Hanuman was in danger. He rushed back to the valley of flowers and found his little son lying with his eyes closed.

“Who has done this to my son”? he called out from the sky.

The god of the winds was furious and blew great winds and storms around the world. Then, all of a sudden, the air become still.

“I will stop the air from flowing everywhere until my son Hanuman breathes again!”, said Vayu. Now this was very serious for the world. Plants, animals and people quickly began to feel weak, fall over and die. They did not have any air to breathe. When Indra, the god of thunder and lightning, flew by and saw what was happening, he felt very sad for the world.

“Anger is such a terrible thing”, he said. “None of this would have happened if I hadn’t got so cross. I must ask Vayu to forgive me”. Meanwhile Vayu had taken his son Hanuman deep under the ground and was cradling him in his arms. Indra called some other gods to beg Vayu to bring air back to the world. “Not until Hanuman breathes again”, replied Vayu.

So the gods promised to bring the monkey-boy back to life and said that when he grew up he would have more magic powers. He could grow as big or as small as he wished. His tail would be magic and he could fly high in the sky. He would lead an army of monkeys and even live as long as he liked!

“Lightning and thinder bolts will never harm him again”, said Indra.

“Fire will never touch him”, said the sun. Hanuman’s father was happy now and kept his word. The air moved agin and all the plants, animals and people came back to life.

“What happened to us?” they asked. They couldn’t remember anything!

Everything took place as the gods promised. Hanuman grew up to be the most fantastic monkey in the world. He lived in an enormous green forest. Sugreeva, the king of monkeys, heard about Hanuman’s special powers. He went to see him.

“Will you be my best friend and lead my army?” Sugreeva asked.

“Certainly”, said Hanuman, and from that day on the two were always together.

##
At the other end of the forest lived a handsome prince called Rama and his beautiful, clever wife princess Sita. The news of her beauty spread far and wide. Now, down at the Southern tip of India, on an island called Lanka, there lived a wicked, jealous demon with ten heads and twenty arms. His name was Ravana.

‘I will make Sita my wife,’ he boasted,’ even if I have to steal her!’ He sent his wicked demons, disguised as golden deer, to lure prince Rama away from home for a day’s hunting in the forest. As soon as Rama was gone Ravana leapt forward and with a terrifying R-o-a-r-r-r!’ swept Sita up with his many arms. His evil plan was to fly back to Lanka and keep Sita a prisoner until she would agree to marry him. But Sita managed to take off her jewels and throw them down on the ground.

‘I hope, I really hope, someone finds them,’ Sita thought,’ and takes them to my husband Rama.’ Luckily, down below on the ground, the jewels landed just by Hanuman and Sugreeva.

‘The gods must be sending us gifts!’ said Hanuman.

‘I wonder who these belong to?’ asked Sugreeva.

The two set off into the forest to solve the mystery. Meanwhile, prince Rama had returned and was calling for his wife Sita. ‘Where has she gone?’ he thought, as he searched the forest for her. Hanuman and Sugreeva found him wandering alone calling Sita’s name.

‘Who is Sita?’ asked Hanuman.

‘Sita is my wife, the princess,’ said Rama. ‘She has disappeared’. ‘I see,’ said Hanuman. ‘Perhaps these jewels belong to her then.’ ‘Why, they are Sita’s,’ replied Rama. ‘Where is she and who are you?’

‘I am Hanuman and this is my king Sugreeva. We will help you find her.’
‘Thank you,’ replied Rama. ‘Please do your very best.’

HANUMAN SEARCHES FOR SITA

Hanuman flew south. He learned that Sita had been taken to the city of Lanka by the demon king Ravana. Hanuman grew tall and mighty and with one giant leap began to fly through the clouds to the walled city on the island. As he flew over the ocean a terrible sea monster saw his shadow.

‘Grrrrr!’ she said. ‘I’m very hungry and I’d like to eat you.’ She opened her mouth and swallowed him whole. ‘Oh, Oh,’ thought Hanuman, as he slid down her slippery throat. Hanuman landed with big THUMP! He was sitting on something soft. He looked down… he was sitting on a bed! Hanuman was floating inside the stomach of the sea monster! He peered through the darkness and saw bits of masts, bits of sail and ships and all sorts of things the sea monster had swallowed.

‘I must get out of here,’ thought Hanuman, looking around him. Then he had an idea. Hanuman made himself very small and flew around the monster’s stomach tickling her sides. She began to squirm and thrash about.

‘Hoo, Hoo, ha ha! Stop that at once,’ she giggled. ‘I am very ticklish and if I laugh too much I’ll sneeze!’

But Hanuman wouldn’t stop. The sea monster could take it no longer. ‘I think I’m going to…’ She opened her enormous mouth wide. All at once Hanuman shot out of her mouth.

Ahh,Ahh…Choooo!’ sneezed the sea monster.

She shut her great jaws suddenly as she remembered that Hanuman was supposed to be inside her. But he was already speeding away to the walled city of Lanka. When Hanuman arrived at Lanka he saw all sorts of demon guards everywhere. Some were fat, some were thin. Some were beet root red, some were banana yellow and some were even cucumber green. All were ugly and smelly. They grunted as they walked around.

‘Oh dear,’ thought Hanuman, as he sat on the city wall. He was still very small, so he managed to slip past the guards through the darkness without being noticed. Inside the white marble city he searched for Sita in all the rooms of Ravana’s grand palace. Hanuman searched in the dinning hall. He searched in the kitchens. He looked down all the corridors. But he couldn’t find Sita. Then he heard a great rumbling noise, like thunder, coming from a bedroom with a huge golden door. He quietly crawled under the gap in the door and found Ravana. He was fast asleep on a huge bed with all his ten heads snoring loudly.

##
‘Grrrr-phew…Grrrr-phew!!’

‘Well,’ thought Hanuman, ‘ Sita certainly isn’t here!’

Hanuman found Sita outside the palace sitting sorrowfully in a beautiful garden surrounded by sleeping demons. He bent down from the branch of a fruit tree.

‘Pssst!’ he said, beckoning to her. Sita looked up in surprise. ‘Who are you?’ She asked. “I am Hanuman,’ he replied soft and low. ‘I have been sent by Rama to find you. Now that I have I must return to tell him and we will come back and rescue you’.

‘Oh, thank you!’ Sita replied, cheering up a little. ‘But be careful. Ravana is not only mighty but also cunning.’

Just then one of the demon guards was disturbed and woke up. ‘An intruder in our midst!’ he shouted to the other guards. ‘We must capture him!’

They raced to attack Hanuman, who suddenly made himself grow tall and strong again until he stood high above the garden. Reaching down towards the earth he pulled two trees with their roots out of the ground and swung them around like clubs to keep the demons away. When Ravana heard what Hanuman was doing he was furious. There was a deafening sound as his ten heads all roared and shouts at once.

‘A monkey doing all this damage in my garden!’ he cried. ‘Send my son to capture him and bring him to me.’

Ravana’s son went and began shooting deadly snake arrows at Hanuman, but they didn’t harm the mighty monkey-man.

Hanuman had a brilliant idea. ‘Perhaps I should meet Ravana face to face,’ he thought. Making himself small again he allowed himself to be caught. He was tied up and brought to Ravana.

‘Please let Sita go!’ begged Hanuman.

‘Never!’ snarled Ravana. ‘How dare you! Set his tail on fire!’ Several demons grabbed Hanuman’s tail, but it suddenly began to grow longer and longer! It was knocking over the demons who could hardly hang on!

‘Fools!’ yelled Ravana. It’s a trick! Grab his tail and set it alight!’ Finally they managed to set the tip on fire and mighty roar went up from the crowd. But the fire didn’t hurt Hanuman at all because his magic powers kept him perfectly cool. Hanuman’s eyes twinkled as he had another idea.

‘I know,’ he thought. I can put my burning tail to good use!’ He suddenly grew big again, breaking free of his bonds. With one bounded he leapt into the air, his tail burning brightly. He looked like a giant fireball1 He then flew over the city of Lanka setting fire to the roofs of the houses. Another roar went up from the demons, this time in astonishment.

‘Oh, how I hate that monkey!’ Ravana stamped his feet and cursed with rage. He waved his twenty arms wildly, while Hanuman dipped his tail in the sea.

‘ Ssssss…’

There was a loud sizzling noise, but Hanuman’s tail was not burnt at all! Hanuman flew back to prince Rama to tell him what had happened. ‘That’s all very interesting.’Rama said, ‘but how can we rescue Sita?’ ‘Don’t worry,’ said Hanuman. ‘I have a whole army of monkeys and I will help you rescue Sita.’

They marched down to the southern tip of India where they were faced with mighty ocean. ‘ How shall we cross?’ asked Rama. ‘My monkeys will build a bridge of rocks for you,’ replied Hanuman. Using great stones and trees Hanuman and the monkeys built a strong bridge. Hanuman carried Rama on his shoulders and they crossed the sea to Lanka. The demon king Ravana sent his son to lead the demon soldiers. There they were lying in wait and ready for battle.

THE GREAT BATTLE

When a fierce battle! Among the ugly, smelly demons and the poisoned spears and snake arrows, Rama fought bravely. Way up on the hillside Hanuman Picked up rocks and hurled them. Then the demon king himself entered the battled. Ravana’s twenty arms were here, there and everywhere, cutting, thrusting, and circling like a whirlwind. Every time one of Rama’s arrow hit one of Ravana’s heads, another would just pop up in its place! The demon moved forwards to attack Rama’s army.

‘This is no good,’ said Rama to Hanuman. How will we rescue Sita now?’

Hah! Sneered Ravana from afar. ‘Foolish Hanuman. Foolish Rama you’ll never get Sita back now because we’re going to win the battle!’ Hanuman flew close to Rama and whispered in his ear: ‘Ravana’s weak spot is his foot. There’s only one sure way to kill him with a magic arrow kept hidden in his own palace!’

Rama looked up. Hanuman was already flying away to Ravana’s palace. Soon he returned with the magic arrow. ‘Here you are,’ he said to Rama. ‘Let’s hope this works’.

It’s our last chance,’ said Rama, as he strung his bow. Ravana was getting closer. Fire was coming out of his ten noses and smoke from his twenty ears. Rama took aim.
‘Z-I-N-G!’
The arrow flew straight and sweet through the air. It hit Ravana’s foot and he let out an ear-piercing scream. Then he fell, dying, to the earth. Hanuman flew to Ravana’s palace, freed Sita and returned her to Rama’s waiting arms. They hugged each other.

‘I missed you so much,’ said Sita,’ but Hanuman gave me hope.’ ‘It is thanks to Hanuman that you are safe and sound,’ said Rama. ‘It was nothing really,’ said Hanuman shyly, as he looked at the ground. ‘Come on Sugreeva, we’d better be going now.’

‘No wait,’ replied Rama. ‘You have done so much for us and we’d like to thank you.’ Rama and Sita gave Hanuman and Sugreeva some jewels as gifts. ‘ From now on you will be our brothers. Please accept our friendship and join us.’ Hanuman agreed. There was great rejoicing in the land. Hanuman lived happily ever after in the green forest and had many more exiting adventures.

નવેમ્બર 11, 2009 Posted by | અંગ્રેજી વાર્તા | Leave a comment